Türkoloji’nin Kalbinde Bir Asırlık Vefa: Prof. Dr. Namal’ın Bakü İzlenimleri

Somalılarında yakından tanıdığı Akhisarlı akademisyen Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yücel Namal, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de gerçekleştirdiği akademik ve diplomatik temaslarla Türkoloji çalışmalarının yüz yıllık mirasına dikkat çekti. “Tek millet, iki devlet” anlayışının bilimsel ve kültürel boyutunu pekiştiren ziyaret, Türk dünyası akademik iş birliklerine yeni kapılar araladı.

Türkoloji’nin Kalbinde Tarihi Buluşma

2-5 Mart tarihleri arasında Bakü’de bulunan Prof. Dr. Yücel Namal, Hazar Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “3. Ortak Türk Geçmişinden Ortak Türk Geleceğine Doğru: 100. Yıl Dönümünde Bakü Türkoloji Kurultayı’ndan Bugüne Uluslararası Sempozyumu”na katıldı.

Türk dünyasının farklı ülkelerinden bilim insanlarını bir araya getiren sempozyumun dikkat çeken yönlerinden biri, oturumların 1926 yılında tarihi kararların alındığı orijinal Kurultay binasında yapılması oldu. Namal, bu atmosferi “Akademik bir görevden öte, kalbi bir vefa ve büyük bir kıvanç” sözleriyle ifade etti.

Macar Türkolojisinden Anadolu Etnografyasına

Prof. Dr. Yücel Namal, sempozyumda “Macar Türkolog Gyula Mészáros’un Bakü Türkoloji Kongresi’ndeki Çalışmaları” başlıklı bildirisini sundu.

Sunumunda, Mészáros’un Türkoloji çalışmalarını yalnızca dil bilimi çerçevesinden çıkararak sosyal antropoloji ve etnografya alanlarına taşıdığını belirten Namal, 1926 kongresinde sunulan “Anadolu ve Balkan Türkleri Etnoloji Araştırmaları” raporunun, Ankara Etnografya Müzesi’nin düşünsel temelini oluşturduğunu vurguladı. Namal ayrıca Macar Türkoloji ekolünün disiplinler arası yaklaşımının Türk kültür mirasının korunmasındaki önemine dikkat çekti.

Diplomasi ve Akademi Bir Arada

Bakü programı kapsamında Prof. Dr. Yücel Namal, Türkiye’nin Bakü Büyükelçisi Prof. Dr. Birol Akgün’ü ziyaret ederek iki ülke arasındaki akademik iş birlikleri ve değişim programları hakkında görüş alışverişinde bulundu.

Namal ayrıca Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. İsa Habibbeyli ile görüşerek Türk dünyasında akademik entegrasyonun güçlendirilmesi konusunda fikir alışverişi yaptı. Görüşmede ortak Türk tarihinin doğru kaynaklarla genç kuşaklara aktarılmasının önemi vurgulandı.

Azerbaycan Milli Meclis üyesi Milletvekili Nagif Hamzayev ile yapılan görüşmede ise dilde ve fikirde birlik ilkesinin akademik ve siyasi yansımaları değerlendirildi.

Üniversiteler Arasında İş Birliği

Prof. Dr. Yücel Namal, Bakü Devlet Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Elçin Babayev ve Tarih Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Zeynalov ile de bir araya geldi. Görüşmede Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ile Bakü Devlet Üniversitesi arasında akademisyen ve öğrenci değişimi, ortak sempozyumlar ve bilimsel yayın projeleri ele alındı.

Şehitliklerde Vefa

Namal, Bakü programı kapsamında Türk Şehitliği ve Şehitler Hıyabanı’nı ziyaret ederek dua etti. Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusu’nun hatırasını yaşatan Türk Şehitliği’nde saygı duruşunda bulunan Namal, “Burası kader birliğimizin can verilerek mühürlendiği mukaddes bir ahitgah” ifadelerini kullandı.

Program kapsamında Fahri Hıyaban’da Azerbaycan’ın umummilli lideri Haydar Aliyev’in anıt mezarı ile 20 Ocak şehitleri de ziyaret edildi.

Kültürel Duraklar

Bakü’deki temasları sırasında Azerbaycan Halı Müzesi’ni de gezen Prof. Dr. Yücel Namal, Türk dokuma sanatının kültürel miras açısından önemine dikkat çekti. Karabağ Savaşı’nda elde edilen askeri teçhizatların sergilendiği Ganimetler Parkı’nı da ziyaret eden Namal, Türk dünyasının askeri ve tarihi başarılarının akademik literatürde daha fazla yer bulması gerektiğini belirtti.

Bakü Din Hizmetleri Müşaviri İhsan Aktaş ile de görüşen Namal, dini ve kültürel faaliyetler hakkında bilgi aldı. İçerişehir’deki tarihi dokuyu da inceleyen Namal, yoğun ve verimli programın ardından Türkiye’ye yeni akademik projeler ve güçlenen kardeşlik bağlarıyla döndü.