SALATALIKTA “ELEK” KRİZİ BÜYÜYOR! ÇİFTÇİ İSYANDA, ÜRETİCİ “HAKKIMIZ YENİYOR” DİYOR

Kırkağaç ve Gördes’te salatalık üreticilerinin yaşadığı fiyat ve sınıflandırma tartışması büyüyor. Kırkağaç Ziraat Odası Başkanı Emin Özarı, sözleşmeli üretim yapan çiftçilerden yoğun şikâyet aldıklarını açıklarken, Gördes Belediye Başkanı İbrahim Buket ise sorunun temelinde üreticilerin örgütlenememesi ve sanayi altyapısının yetersizliğine dikkat çekti.

Manisa’nın Kırkağaç ve Gördes ilçelerinde salatalık üreticilerinin yaşadığı sorunlar, sezonun en tartışmalı başlıklarından biri haline geldi. Üreticilerin ürünlerinin sınıflandırılması ve buna bağlı olarak oluşan fiyat farkı konusunda ciddi şikâyetler gündeme gelirken, “Çiftçinin emeğinin karşılığı kime gidiyor?” sorusu da yeniden tartışılmaya başlandı.

Kırkağaç Ziraat Odası Başkanı Emin Özarı, sözleşmeli üretim yapan çiftçilerden kendilerine yoğun şekilde şikâyet ulaştığını belirterek, özellikle salatalık eleklerinin ayarlarıyla oynandığı yönündeki iddialara dikkat çekti.

50 TL’lik ürün 22 TL’ye mi düşüyor?

Özarı’nın açıklamasına göre, üreticiler tarafından dile getirilen iddia oldukça ciddi.

İddiaya göre normal şartlarda 1 numara olarak değerlendirilmesi gereken salatalıkların, elek ayarlarındaki değişiklik nedeniyle önemli bir bölümünün 2 numaraya ayrıldığı öne sürülüyor.

Buradaki fiyat farkı ise üretici açısından doğrudan gelir kaybı anlamına geliyor.

1 numara salatalığın kilogram fiyatının 50 TL, 2 numaranın ise 22 TL olduğu belirtilirken, sınıflandırmadaki değişikliğin çiftçinin kazancını ciddi şekilde etkilediği ifade ediliyor.

Bu noktada cevap bekleyen en önemli soru şu:

Eğer üreticinin iddia ettiği gibi elek ayarlarında bilinçli bir değişiklik yapılıyorsa, bu uygulamayı kim denetliyor?

Elbette bu iddiaların kesinleşmesi için ilgili kurumların inceleme yapması gerekiyor. Ancak üreticilerin aynı yöndeki şikâyetleri, meselenin yalnızca bireysel bir anlaşmazlık olmaktan çıkarak ciddi bir denetim tartışmasına dönüşmesine neden oluyor.

Ziraat Odası’ndan “yasal yollara başvururuz” mesajı

Kırkağaç Ziraat Odası Başkanı Emin Özarı, iddiaların düzeltilmemesi halinde ilgili firma hakkında Ticaret Bakanlığı, Rekabet Kurumu ve Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde gerekli başvuruların yapılacağını açıkladı.

Özarı, üreticilerin talebinin eleklerin yeniden normal ayarlarına getirilmesi olduğunu belirterek, ziraat odası olarak sanayicilere karşı olmadıklarını da vurguladı.

Ancak Özarı’nın mesajı net:

Çiftçinin hakkının zarar gördüğü düşünülüyorsa, bunun takipçisi olunacak.

Gördes’te ise tartışmanın boyutu daha geniş

Gördes Belediye Başkanı İbrahim Buket ise salatalık üreticilerinin yaşadığı sorunların yalnızca alım-satım ve fiyat meselesi olmadığını savunuyor.

Buket, “Birleşemezsek hiçbir sorunumuzu çözemeyiz” diyerek üreticilerin kooperatifleşmesi gerektiğine dikkat çekti.

Gördes’in sanayi ve üretim altyapısına ilişkin yaşanan sorunları da gündeme getiren Buket; Güneşli Orman Deposu alanının sanayi imarına kazandırılması, Karayağcı’da sanayi bölgesi oluşturulması ve Gördes sanayisi yanında 100 dönümlük alanın ticari imara dönüştürülmesi konusunda belediyenin girişimlerinin çeşitli nedenlerle sonuçlandırılamadığını söyledi.

Buket, “Artık Gördeslilerin ham hayaller peşinde koşmaya değil, rasyonel politikalar üretip sonuç alma zamanıdır” ifadelerini kullandı.

Çiftçi üretim yapıyor, bedeli başkaları mı belirliyor?

Ortaya çıkan tablo, bölgedeki tarımsal üretimin kronik sorunlarından birini yeniden gözler önüne seriyor:

Çiftçi üretiyor, ancak ürünün hangi sınıfa gireceğine ve kaç liradan değerlendirileceğine ilişkin süreç üzerinde ne kadar söz sahibi?

Bir kilogram ürünün 50 TL ile 22 TL arasında fiyat farkına konu olduğu bir sistemde, sınıflandırmanın nasıl yapıldığı, eleklerin hangi standartlara göre ayarlandığı ve bu sürecin kim tarafından denetlendiği büyük önem taşıyor.

Üreticinin iddiası doğruysa, burada yalnızca bir fiyat anlaşmazlığından değil, çiftçinin alın terinin karşılığını doğrudan etkileyen ciddi bir uygulamadan söz ediliyor.

Bu nedenle ilgili kurumların iddiaları hızlı, şeffaf ve teknik biçimde incelemesi gerekiyor.

Çünkü mesele yalnızca salatalık değil; mesele çiftçinin emeğinin gerçek değerini alıp alamadığı.

Kırkağaç ve Gördes başta olmak üzere salatalık üretimi yapılan diğer ilçelerde de benzer uygulamaların olup olmadığı ise önümüzdeki süreçte yanıt bekleyen önemli sorulardan biri.

Çiftçi üretecek, sanayici kazanacak, tüketici alacak; ancak bu zincirin en başındaki üretici sürekli kaybediyorsa, burada sistemin yeniden sorgulanması gerekiyor.