MHP’li AKÇAY: Termik santral Soma’nın can damarıdır

Soma heyeti, MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay’a, Soma Termik Santrali’nin faaliyetlerinin durdurulması sonrası yaşanan sıkıntılar ile yerli kömür üreticileri, madenciler ve kömür nakliyesi yapan esnafın talep ve beklentilerini iletti.

MHP Soma İlçe Başkanı Metin Şahin, Soma Belediye Başkanı Sercan Okur ve Soma’daki sivil toplum kuruluşları, maden sendikaları ile siyasi partilerin temsilcilerinden oluşan Soma Heyeti, Manisa Milletvekili ve MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay’ı TBMM’de ziyaret etti.

MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, termik santralin Soma’nın can damarı olduğunu, santralin faaliyetlerinin durdurulmasının sadece enerji üretimini değil, Soma’nın ekonomisini, istihdamını ve sosyal dengesini de kökünden sarsacağını; Soma’da ekonominin temeli olan madencilik sektörünün biteceğini, termik santral ve taşeron firmalarda çalışan binlerce kişinin işsiz kalacağını, başta nakliye esnafı olmak üzere hizmet sektöründe büyük sıkıntılar yaşanacağını, santralden ısınan 12 bin ailenin mağdur olacağını ve istihdam sıkıntısı nedeniyle Soma’nın göç vermeye başlayacağını söyledi.

Bu sıkıntıların yaşanmaması için Soma Termik Santrali ile ilgili belirsizliklerin bir an önce giderilmesi ve termik santralin üretime açılması gerektiğini söyleyen Akçay, konuyla ilgili olarak önümüzdeki günlerde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile görüşeceğini ifade etti.

Termik santral Soma’nın can damarıdır

Termik santralin Soma’nın can damarı olduğunu söyleyen MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, “Soma Termik Santrali, Soma’nın ekonomik, sosyal ve istihdam yapısının temel taşıdır. Doğrudan veya dolaylı olarak binlerce vatandaşımızın geçim kaynağı, Soma’nın sosyo-ekonomik dengelerini ayakta tutan stratejik bir unsurdur. Soma Termik Santrali 2015 yılında kömür temini garantisi, yenilemeler, rehabilitasyon ve temiz baca filtresi yapılması şartıyla özelleştirilmiştir.

Özelleştirme sonrasında Soma Termik Santrali’nde elektrik üretiminde aksamalar olmuş, çalışan sayısı azaltılmış, termik santral sürekli mücbir sebepler gösterilerek tam kapasiteyle çalıştırılmamıştır. Bu sürede kömür garantili olduğu için TKİ kömürünü vermiş ancak şirket devlete olan borcunu ödememiştir. Termik santral tam kapasiteyle çalıştırılmadığı için bu havzada TKİ’den ihale alan firmalar ve burada çalışan işçiler sürekli mağduriyet yaşamıştır.

Düşük kapasite kullanımı, yenileme yapılmaması ve yaşanan belirsizlikler nedeniyle termik santralin TKİ’ye kömür borcu 18 milyar TL’yi aşmıştır. Soma Termik Santrali, biriken borçları, santralin tam kapasiteyle çalışamaması, yerine getirmediği yükümlülükler, kömür teslimatının yapılamaması, oluşan ciddi gelir kayıpları ile stok ve stok muhafaza maliyetleri nedeniyle Temmuz 2025’te üretime ara verme kararı almıştır. 12 Temmuz 2025 tarihinden itibaren çalışanların öncelikle ücretli, ardından ücretsiz izne çıkarılacağı duyurulmuştur.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının kapasite mekanizması desteği, yerli kömür üreticilerine destek paketi ve yerli kömüre dayalı termik santrallere teşvik düzenlemesi sonrasında yeniden üretime başlanmıştır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Eylül 2025’te Soma Termik Santrali’nde iyi bir işletmecilik yapılmadığını, oyuncu değişikliğine gidileceğini, santralin bacasının yeniden tüteceğini ve devir işlemlerinin Eylül ayı içinde yapılacağını belirtmişti. Ancak santralin devriyle ilgili yapılan toplantılardan bir netice alınamamıştır.

Termik santralin değeri yaklaşık 10 milyar TL olarak hesaplanırken, 2025 Temmuz ayı itibariyle Konya Şeker’in TKİ’ye borcu 18 milyar TL idi. Konya Şeker yönetimi, Soma Termik Santrali’ni TKİ’ye olan 18 milyar liralık kömür borcuna karşılık başka bir firmaya ücretsiz devretmek konusunda ısrar etmiştir. Santralin devriyle ilgilenen firmalar ise 18 milyar TL’lik borç yükü nedeniyle devralmanın ekonomik olmadığı gerekçesiyle vazgeçmiştir. Dolayısıyla Konya Şeker’in kömür borcunun alıcı firmaya yüklenmesi şartı nedeniyle satış devri çıkmaza girmiştir.” dedi.

Soma Termik Santrali’ne ilişkin belirsizlikler bir an önce giderilmeli, santral üretime başlamalıdır

Soma Termik Santrali’nin 17 Şubat 2026 tarihi itibariyle üretime ara verdiğini söyleyen MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, “Konya Şeker 17 Şubat 2026 tarihinde SPK’ya yazılı bildirimde bulunarak; TKİ’nin kömür sevkiyatını durdurması, ilgili sözleşmenin feshedilmesi ve başlatılan icra takipleri ile birlikte; yerli kömür santrallerine sağlanan teşvikli alım mekanizması kapsamı dışında kalınması ve 2026 yılı itibariyle Kapasite Destek Mekanizmasının sona erdirilmesi nedeniyle faaliyet zararlarında önemli artış meydana geldiğini, bu nedenle Soma Termik Santrali’nin faaliyetlerini durdurduğunu bildirmiştir.

Karara göre, Soma’nın ısınma ihtiyacının karşılanması için kış dönemi sona erene kadar 5 ve 6 numaralı üniteler sınırlı kapasitede faaliyetlerine devam edecek, kış dönemi sonunda ise üretim tamamen durdurulacaktır. Teknik, idari ve mali işleri yürütecek asgari personel haricindeki çalışanlar ücretsiz izne çıkarılacaktır.

17 Şubat 2026 itibariyle 1.230 çalışanın bulunduğu Soma Termik Santrali’nde 6 üniteden 4’ünde üretim durmuş, 87 işçi süresiz ücretsiz izne çıkarılmıştır. Mayıs ayından itibaren üretimin tamamen durmasıyla birlikte tüm çalışanlar işten çıkarılacaktır.

Santralin faaliyetlerinin durdurulması sadece enerji üretimini değil, Soma’nın ekonomisini, istihdamını ve sosyal dengesini de kökünden sarsacaktır. Santralin kapanmasıyla birlikte 1.230 santral çalışanı ve taşeron firmalarda çalışan 13 bin madenci işsiz kalacaktır. Madencilik sektörü ve başta kömür nakliyecileri olmak üzere bu alana hizmet veren esnaf açısından ciddi bir istihdam sıkıntısı yaşanacak, santralden ısınan yaklaşık 12 bin aile mağdur olacaktır.

Kömür madenciliğinin durmasıyla birlikte yerel tüketim düşecek; lokantadan markete, gıdadan giyime kadar esnaf siftahsız kepenk kapatacaktır. Gelir kaybıyla birlikte eğitim ve sağlık gibi temel hizmetlere erişimde sıkıntı yaşanacaktır. İstihdam umudu kalmayan gençler büyükşehirlere göç edecektir.

Bütün bu gerekçelerle Soma Termik Santrali’ne ilişkin belirsizlikler bir an önce giderilmeli ve santral yeniden üretime başlamalıdır.” dedi.

Her yıl kömür ithalatına 5 milyar dolar harcanıyor

Yerli kömür üretiminin desteklenmesi gerektiğini söyleyen MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, “İthal kömür fiyatlarındaki dönemsel düşüş nedeniyle sanayi başta olmak üzere birçok alanda ithal kömür kullanımı artmıştır. Yerli kömürün, özellikle yeraltından yüksek maliyetlerle üretilen kömürün mevcut şartlarda ithal kömürle rekabet etmesi her geçen gün zorlaşmaktadır.

Her yıl kömür ithalatına ortalama 5 milyar dolar harcanmaktadır. Bunun yarısı ile yerli kömür üreticisi desteklense istihdam artacak, üretici rahatlayacak ve döviz kaybı önlenecektir. İthal kömür hem cari açığı artırmakta hem de yabancı ülkelerin istihdamına katkı sağlamaktadır. Üretimin daralması, ocakların kapanma riski ve iş güvencesine dair belirsizlikler madenciler üzerinde ciddi bir stres oluşturmaktadır.” dedi.

Yerli kömür üretimi desteklenmelidir

Akçay, “İthal kömürün ton fiyatı belirli bir seviyenin altına düştüğünde ek vergi veya fon uygulamasıyla yerli kömür kullanımını teşvik edecek mekanizmalar devreye alınmalıdır. Yerli kömüre dayalı termik santraller, Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) ile sözleşme imzaladıkları takdirde 31 Aralık 2029’a kadar 75 dolar/MW-saat üzerinden alım garantisinden yararlanmaktadır. Ancak bu düzenleme bazı durumlarda amacına uygun kullanılmamaktadır.

Teşvik düzenlemeleri yerli kömür üreticilerine doğrudan verilmelidir. 2016 yılında Maden Kanunu’nun 29. maddesi kapsamında başlatılan ‘Yeraltı Kömür İşletmelerinde İşçilik Maliyet Artış Desteği’ kesintisiz sürdürülmeli ve kalıcı hale getirilmelidir.” dedi.

Akçay, önümüzdeki günlerde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ı ziyaret ederek Soma başta olmak üzere yerli kömür üreticileri, madenciler ve nakliyeci esnafın beklentilerini ileteceklerini belirtti.

Ziyarete; MHP ve AK Parti Soma İlçe Başkanları, Soma Belediye Başkanı, Soma Ticaret ve Sanayi Odası temsilcileri, sendika yöneticileri, kooperatif ve oda başkanları ile siyasi parti temsilcileri katıldı.