YARGI PAKETİ YÜRÜRLÜĞE GİRDİ, PAKET KİMLERİ KAPSIYOR?

Yargı reformu paketine ilişkin belirlenen hedefler doğrultusunda düzenlemeleri kapsayan Yargı Reformu Strateji Belgesi 24 Ekim’de Resmî Gazete’ de yayımlandı. Yargı reformunun resmi olarak yürürlüğe girmesiyle birlikte kimlere tahliye yolu açılacağı, yasanın kimleri kapsadığı, uygulamanın ne şekilde yapılacağı merak konusu oldu.

İşte yargı reformuna ilişkin bazı başlıkları: Kanunla, uzmanların aile mahkemesi bünyesine atanmaları usulünden vazgeçiliyor, adliyelerde kurulacak müdürlükler bünyesine alınıyor.
Aile mahkemelerinde, Adalet Bakanlığınca adliyelerde görevlendirilen psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan yararlanılacak.

TUTUKLULUK SÜRESİ BİR YILI GEÇEMEYECEK
Soruşturma evresinde tutukluluk süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işler bakımından ALTI ayı , ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde ise BİR YILI geçemeyecek.
Ancak Türk Ceza Kanunu’nun 2’nci kitap 4’üncü kısmında yer alan ‘Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar ve devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk; Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu işlenen suçlar’ bakımından bu süre en çok bir yıl altı ay olacak, gerekçesi gösterilerek altı ay daha uzatılabilecek.

PASAPORTLAR İADE EDİLECEK
Buna göre, OHAL döneminde çıkartılan KHK’larla pasaportları iptal edilenlere, haklarındaki idari veya adil işlemler lehine sonuçlanmışsa pasaportları iade edilecek. Bu şekilde pasaportları iptal edilenler veya pasaport talepleri reddedilenlere, belirli koşulların bulunması durumunda kolluk birimlerince yapılacak araştırma sonucuna göre İçişleri Bakanlığı’nca pasaportları verilebilecek.

DÜŞÜNCE AÇIKLAMALARI SUÇ OLMAYACAK
Pakette, Terörle Mücadele Kanunu’na yapılan eklemeyle “haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları” suç oluşturmayacak. Somut olay değerlendirilirken haber verme sınırının aşılıp aşılmadığının üzerinde durulacak.

CİNSEL İSTİSMAR MAĞDURU ÇOCUKLARA UZMAN
Cumhuriyet savcısı veya hakimin, ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanıkla yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğunu değerlendirdiği çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları, özel ortamda uzmanlar aracılığı ile alınacak.
Cinsel istismar mağduru olan çocukların soruşturma evresindeki beyanları, bunlara yönelik hizmet veren merkezlerde cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınacak.
Mağdur çocuğun beyan ve görüntüleri kayda alınacak. Kovuşturma evresinde ise ancak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından mağdur çocuğun beyanının alınması veya başkaca bir işlem yapılmasında zorunluluk bulunması halinde bu işlem, mahkeme veya görevlendireceği naip hakim tarafından bu merkezlerde uzmanlar aracılığıyla yerine getirilecek.
Mağdur çocuk yargı çevresi ve mülki sınırlara bakılmaksızın en yakın merkeze götürülerek işlemler yerine getirilecek.

ERİŞİMİN ENGELLENMESİ KARARLARI İÇERİĞE YÖNELİK OLACAK
Kanunla, ‘İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, bazı suçlarda verilen erişimin engellenmesi kararları, ihlalin yapıldığı yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verilecek.
Ancak teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilecek.

MESLEKTE 15 YILINI DOLDURAN AVUKATLARA YEŞİL PASAPORT
Paketle; 15 yılı dolduran avukatlara, vize kolaylığı sağlayan yeşil pasaport verilecek. Arabuluculuk sisteminin kapsamı genişletilecek. Hakim, savcı, avukat, noterlik için sınav sistemi getirildi. Buna göre ‘hukuk mesleklerine giriş sınavı’ yapılacak ve bu sınavda başarılı olanlar (100 üzerinden en az 70 puan) diğer kurallara göre işleme devam edebilecek. Yeni uygulama önümüzdeki yıldan itibaren fakülteye kaydını yaptıracaklar için geçerli olacak.

HUKUK MESLEKLERİNE GİRİŞ SINAVI
Avukatlık staj ve noterlik staj başvurularında, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’nda başarılı olma şartları aranacak.
İlgili kanunlarda belirtilen şartlara ek olarak; hakim adaylığı sınavına girmek ve avukatlık veya noterlik stajına başlamak için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’nda veya İdari Yargı Ön Sınavı’nda başarılı olmak şartı gerekecek. Bu sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 alınması koşulu aranacak.

CEZA YARGILAMASINDA SERİ MUHAKEME VE BASİT YARGILAMA USULÜ
Yasayla, seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü yargı sistemine adapte edildi.
Bu kapsamda, soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde seri muhakeme usulü uygulanacak. Bu usül, Türk ceza kanunda yer alan ve bu yasayla belirlenen suçlar için uygulanabilecek.
Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri, şüpheliyi seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirecek. Seri muhakeme usulü, suçun iştirak halinde işlenmesi durumunda şüphelilerden birinin bu usulün uygulanmasını kabul etmemesi, yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı ile sağır ve dilsizlik hallerinde uygulanmayacak.
Yasaya göre, asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilecek.
Bu usul kapsamında duruşma yapılmaksızın hüküm verilebilecek. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilecek.
Mahkemece, koşulları bulunması halinde kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilecek veya hapis cezası ertelenebilecek ya da uygulanmasına sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması kaydıyla hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek.

UZLAŞTIRMANIN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
“İş ve çalışma hürriyetinin ihlali; güveni kötüye kullanma, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi” suçları da uzlaştırma kapsamına alınıyor.
Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen başka bir suçla “aynı mağdura karşı” işlenmiş olması halinde uzlaştırma hükümleri uygulanmayacak.

TEMYİZİN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
Kanuna göre, bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin temyiz edilebilecek kararlarının kapsamı genişletildi.
Türk Ceza Kanunu’nda yer alan hakaret, halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit, suç işlemeye tahrik, suçu ve suçluyu övme, halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama, kanunlara uymamaya tahrik, cumhurbaşkanına hakaret, devletin egemenlik alametlerini, Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni, kurum ve organlarını aşağılama, silahlı örgüt, halkı askerlikten soğutma suçları nedeniyle verilen bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları temyiz edilebilecek.

2.PAKET DE YOLDA
2.Yargı paketinin de yılbaşından önce yürürlüğe konulması planlıyor. Pakette evlilik süresi boyunca nafaka, infaz düzenlemeleri, şartlı ceza indirimi, çocuk ve kadınlara infazın kolaylaştırılması gibi kritik hususlar yer alacak. Paket üzerinde uzlaşma sağlanırsa 238 bin tutuklu ve hükümlünün en az 38 bininin tahliye olması öngörülüyor.