SOMA FACİASININ ACISI LİSELİ GENCE İLHAM VERDİ

TÜBİTAK’ın kayda değer bulmadığı, maden ocaklarında hayat kurtarmaya yönelik projesiyle 10. sınıf öğrencisi Tuna Ilgın Kozak, başarıdan başarıya koşuyor.

Tuna Ilgın Kozak’ın madenlerde çalışan işçilerin, anlık olarak konumlarının kayıt altına alınması ve acil durumlarda müdahale edilecek yerlerin daha kolay saptanabilmesini amaçlayan bir proje üretti. Ancak TÜBİTAK, projeyi Liselerarası Proje Yarışmasında sergilemeye değer bulmadı. TÜBİTAK’ın değer vermediği “TOF/Uçuş Süresi ile Maden İçinde Konum Belirleme” adlı proje ile MEF Uluslararası Araştırma Projeleri Yarışması’nda Fizik dalında birincilik ödülü ve İnovasyon ödülünü kazandı.

Projenin Çıkış Nedeni Soma Faciası 13 Mayıs 2014’te Soma’da Türkiye’nin yüreğine ateş düştü. 301 madencimiz ihmaller zincirinin kurbanı oldu. Madenden sağ kurtarılan işçilerden Murat Yalçın’ın sözleri tüm Türkiye’yi derinden etkilediği gibi 15 yaşındaki Tuna Ilgın’ı da oldukça etkiledi. Ambulanstaki sedyeye alınan Yalçın’ın, “Çizmelerimi çıkarayım mı, sedye kirlenmesin” sözleri Tuna Ilgın’ın ‘TOF/Uçuş Süresi ile Maden İçinde Konum Belirleme’ projesinin çıkış nedeni oldu. Maden facialarında hayat kurtarmaya yönelik proje ile TÜBİTAK Liselerarası Proje Yarışmasına başvurdu ama TÜBİTAK tarafından sergilenmeye bile değer görülmedi.

TUNA ILGIN YAŞADIĞI SÜRECİ ŞU ŞEKİLDE ANLATTI: “ÖLÜM BU KADAR UCUZ OLMAMALI”

‘TOF/Uçuş Süresi ile Maden İçinde Konum Belirleme’ isimli projesiyle hem birincilik hem de inovasyon ödülünü kazanan Tuna Ilgın, projenin çıkış nedenini ve amacını şöyle anlattı: “13 Mayıs 2014 tarihinde, Soma’da 301 madencinin hayatını kaybetmesi ile sonuçlanan facia karşısında herkes gibi ben de çok etkilendim. Madenden sağ kurtarılan madencinin sözleri beynime kazınmıştı. “Çizmelerimi çıkarayım mı, sedye kirlenmesin.” Bu kadar işine sahip çıkarak, inanarak yapan insanların hayatlarının öylece hafife alınması, ölümün bu kadar ucuz olması ve annemin ağlayarak o insanların geride bıraktıklarına üzülmesi projemin çıkış nedenidir. Projemle madenlerde çalışan işçilerin, anlık olarak konumlarının kayıt altına alınması ve acil durumlarda müdahale edilecek yerlerin daha kolay saptanabilmesini amaçladım. Bunu yapabilmek için öncelikle radyo frekansının da, havada ışık ile aynı hızda yayılması prensibinden yararlanarak mesafeyi ölçme işlemini düşündüm. Sistem yeraltında olduğu için buraya uygun cihazları farklı olarak tasarlamak gerekiyor. Her cihaz aradaki mesafeyi ölçmek için kendi içinde bulunan hassas zaman ölçümünü kullanıyor. Cihazları birbiri ile senkronize etmek çok zor olduğu için mesafe hesaplaması, her cihazın içindeki kendi hassas zaman ölçümüne dayanıyor. Kapalı Alan Konum Belirleme için kullandığım yöntem, gönderilen ve geri dönen sinyaller arasında geçen zamanı ölçerek mesafeyi bulma prensibine dayanır. Bu yönteme Uçuş Zamanı/Time of Flight deniyor.”

“TÜBİTAK OLUMSUZ BULSA DA BEN PROJEME GÜVENİYORDUM”

Tuna Ilgın, TÜBİTAK Liselerarası Proje Yarışmasına katılışını, mağduriyetini ve sonrasında katıldığı yarışmalarda ödüllerle taçlandırdığı başarı hikayesini de şöyle anlattı:

“Çok değerli Fizik öğretmenim Arzu Çıkal ve ailemin desteği ile iki yıldır üzerinde çalıştığım TOF/Uçuş Süresi ile Maden içinde konum belirleme projemle bu yılın başında TÜBİTAK Liselerarası Proje Yarışmasına başvurdum. Ancak sergilenmeye bile değer görülmedi projem. Böyle güncel ve hayat kurtarıcı olabilecek bir projenin olumsuz karşılanması karşısında hem şaşırdım, hem de üzüldüm. Fakat ben projeme inanıyordum, öğretmenim de bana. Pes etmedik ve İzmir’de 5. DOESEF’e ve İstanbul’da 25. MEF Proje Yarışmasına başvurduk. DOESEF sonunda London International Youth Science Forum etkinliğinde projemi temsil edeceğim. DOESEF’te yaşadığım deneyimler ile birlikte biraz da üzerimdeki acemiliği atmanın verdiği güvenle 25. MEF Proje yarışmasında Fizik dalında hem birincilik, hem de inovasyon özel ödülüne layık görüldüm. Adım söylenip sahneye çıktığımda heyecandan daha çok mutluluk hissettim. Kocaman gülümsemek istedim, ama yapamadım.

“İNSANLIĞA VE BİLİME KATKI SUNMAK İSTİYORUM”

Yapmak istediklerine ve hedeflerine yönelik şunları söyledi: Bundan sonra burada kazandığım bilgiler ile projemi geliştirmeyi ve projemin başka alanlardaki uygulama sahalarını araştırmayı, yeni projelerle yoluma devam etmeyi istiyorum. Nerede olursam olayım, ne yaparsam yapayım insanlığa ve bilime katkım olsun istiyorum. Ben yaptım ama hiçbir başarı göründüğü ile sınırlı değildir. Üzerimde emeği olan aileme ve tüm öğretmenlerime, okuluma teşekkür ederim” dedi.

SOMA GÜNDEM GAZETESİ