Kömür Kentlerinin Geleceği Meclis’te Reddedildi

İYİ Parti Manisa Milletvekili ve TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Üyesi Şenol Sunat, kömür madenciliği ve kömürden elektrik üretiminde yaşanan daralmanın başta Soma olmak üzere kömür havzası şehirlerinde yarattığı ekonomik ve sosyal etkilerin araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na Meclis Araştırması açılması için önerge verdi. Sunat, kömür bölgelerinde yaşanan dönüşümün plansız yürütüldüğünü belirterek, “Kömür kentlerini kaderine terk edemeyiz. Adil dönüşüm politikaları acilen hayata geçirilmelidir.” dedi.

Önergesinin gerekçesinde küresel enerji politikalarındaki değişime dikkat çeken Milletvekili Sunat, güneş ve rüzgâr enerjisinin yaygınlaşmasıyla kömürden elektrik üretiminin dünya genelinde giderek terk edildiğini belirtti. Karbon nötr ekonomilere geçiş sürecinin, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında fosil yakıtlara dayalı sektörleri daralttığını ifade eden Sunat, bu dönüşümün yeni iş alanları oluştururken kömür madenciliğine bağımlı bölgelerde ciddi istihdam kayıplarına neden olduğunu söyledi.

Kömür sektöründe son 15 yılda istihdamın yüzde 33, işletme sayısının ise yüzde 46 azaldığını belirten Sunat, 2011-2024 yılları arasında kömür kentlerinin kamu yatırımlarından aldığı payın yüzde 12’den yüzde 4’e gerilediğini kaydetti.

“Soma plansız kömürden çıkışın sancısını yaşıyor”

Sunat, Soma’nın bugün küresel enerji dönüşümünün yanı sıra yanlış yönetim ve plansız politikaların ağır sonuçlarını yaşadığını belirtti.

Soma ekonomisinin lokomotifi konumundaki Soma B Termik Santrali’nin 2015 yılında özelleştirildiğini hatırlatan Sunat, şirket yönetimindeki sorunlar nedeniyle santralin Temmuz 2025 ile Mart 2026 arasında dokuz ay boyunca elektrik üretimini durdurduğunu ifade etti. Santralin Türkiye Kömür İşletmeleri’ne olan borçları nedeniyle icra yoluyla satış sürecine girdiğini belirten Sunat, şirket yetkililerinin satış gerçekleşmezse tesisin tamamen kapanabileceğini açıkladıklarını söyledi.

Diğer taraftan yaklaşık 16 yıldır elektrik üretmeyen ancak üretim lisansı bulunan Soma A Termik Santrali’nin de Haziran 2026’da 436 milyon liraya özelleştirildiğini belirten Sunat, tesisin yeniden üretime geçip geçmeyeceğinin ise belirsizliğini koruduğunu dile getirdi.

Binlerce kişi işini kaybetti

Kömür sektöründeki daralmanın istihdam üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Sunat, son dönemde Soma’da peş peşe yaşanan gelişmelerin işsizliği artırdığını söyledi.

Dereköy Lavvar Tesisi’nin Aralık 2025’te kapanmasıyla 150 kişinin işsiz kaldığını belirten Sunat, tesisin yeniden ihalesinin halen yapılmadığını ifade etti.

Soma Akçadağ firmasının kömür üretiminden çekilerek 150 işçinin işine son verdiğini, DEFAŞ’ın ise son üç ay içinde yaklaşık 300 çalışanını işten çıkardığını kaydeden Sunat, Soma B Termik Santrali’nden alacaklarını tahsil edemeyen İmbat Madencilik’te de maaşların ödenememesi nedeniyle iş bırakma eylemleri yaşandığını hatırlattı.

En büyük darbenin ise Türkiye Kömür İşletmeleri iştiraki Yeni Anadolu Madencilik’in Soma Işıklar Maden Ocağı’ndan çekilme kararı olduğunu belirten Sunat, şirketin 1.361 işçinin iş sözleşmesini 9 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla feshedeceğini duyurduğunu söyledi.

“3 bin 500 aile göç etmek zorunda kaldı”

Sunat, yaşanan gelişmelerin yalnızca madencileri değil, Soma ekonomisinin tamamını olumsuz etkilediğini belirtti.

Kömür üretiminin azalmasıyla nakliye sektörünün büyük darbe aldığını, yerel esnafın ekonomik sıkıntıya sürüklendiğini ifade eden Sunat, son altı ay içerisinde yaklaşık 3 bin 500 ailenin Soma’dan göç etmek zorunda kaldığını söyledi.

Soma’nın yanı sıra Kırkağaç, Akhisar, Savaştepe ve Kınık’ın da ekonomik küçülme ve kitlesel göç riskiyle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Sunat, kamu ve özel sektörün kömür alanından kontrolsüz biçimde çekilmesinin bölgede ciddi bir sosyoekonomik çözülmeye yol açtığını dile getirdi.

Ermenek örneğini hatırlattı

Karaman’ın Ermenek ilçesinde 2014 yılında yaşanan maden faciasının ardından kömür ekonomisinin plansız şekilde küçülmesinin ağır sonuçlar doğurduğunu belirten Sunat, bölgede işsizliğin arttığını, yoğun göç yaşandığını, sendikal yapının zayıfladığını ve sosyal sorunların derinleştiğini ifade etti.

Soma’nın bugün benzer bir sürecin eşiğinde bulunduğunu belirten Sunat, Tavşanlı, Milas, Elbistan ve Zonguldak gibi kömür üretiminin yoğun olduğu diğer kentlerin de aynı risklerle karşı karşıya olduğunu söyledi.

TBMM’de önerge reddedildi

Sunat tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan Meclis Araştırması önergesi, Genel Kurul’da yapılan oylamada AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

“Adil dönüşüm komisyonu kurulmalı” çağrısı

Tüm bu gelişmelere rağmen Sunat, kömür bölgelerinde yaşanan dönüşümün ulusal ölçekte ele alınması gerektiğini vurguladı. Sunat, kömürden çıkış sürecinin adil, planlı ve kapsayıcı bir şekilde yürütülmesi gerektiğini belirterek, yeniden Meclis Araştırma Komisyonu kurulması çağrısını yineledi.

Sunat, “Soma başta olmak üzere Zonguldak, Elbistan, Tavşanlı ve Milas sosyoekonomik bir çözülmeyle karşı karşıya. Kömür kentlerini kaderine terk edemeyiz.” ifadelerini kullandı.